İçeriğe geçmek için "Enter"a basın

Çağdaş Sanatın Kanada’daki Kalbi: MOCA


  Toronto’nun eski üretim bölgesinin kalbinde yeni bir merkez olan MOCA, sanat ve kültür, performans ve yaratıcı topluluk alanları ile birleşiyor. Bu heyecan verici kurum, zemin katında halka açık toplantı salonu, kafe ve geçici sergi alanları sunmakta olup, dört kat boyunca sergi salonları, atölyeler ve kamu kütüphanelerini barındırıyor.

The Museum of Contemporary Art (MOCA), eskiden “The Museum of Canadian Contemporary Art” (Çağdaş Kanada Sanatı Müzesi, MOCCA) olarak bilinen bir müze ve sanat galerisidir. Aynı zamanda bağımsız, tescilli bir yardım kuruluşudur.

Misyonu; “Zamanımızla ilgili meseleleri ve temaları ele alan ve bunlara hitap eden yenilikçi çağdaş sanat ve kültürel uygulamaları sergilemek, araştırmak, toplamak ve beslemek” idir. Müze, Kanada Müzeler Derneği, Ontario Müze Derneği ve Ontario Sanat Galerileri Derneği’ne bağlıdır.

 Müze aslen 1999 yılında North York’un eski Sanat Galerisi’nden kuruldu. 2005 yılında MOCCA, Toronto şehir merkezindeki Queen West Sanat + Tasarım Bölgesi’nde yeniden tasarlanmış bir fabrikaya taşındı. Toronto Şehri hükümeti binanın yarım milyon dolarlık tadilatını finanse etti.

  Queen West’deki yerinde müze yaratıcı bir değişim merkezi olarak işlev gördü ve şehrin çağdaş sanat sahnesini şekillendirmede kritik bir rol oynadı. MOCCA, Kanada ve diğer ülkelerden önde gelen benzer fikirli sanatçılar, organizasyonlar, kurumlar ve festivallerle işbirliği ortaklıkları taahhüdüyle şehri ulusal ve küresel bir akran ağına bağladı. 1.100’den fazla Kanadalı ve diğer uluslararası sanatçının çalışmalarına yer verdi, 200’den fazla sergiye ev sahipliği yaptı; yıllık 40.000 ziyaretçiyi ağırladı.

Queen West’de , barınmak zorlaştıkça hareket etme ihtiyacı doğdu ve müzenin sürekli artan isteklerini karşılayabilecek daha geniş bir alan arama fırsatı sağladı. 2016 yılında müze adını “Toronto Çağdaş Sanat Müzesi” (MOCA) olarak değiştirdi. Eylül 2018’de MOCA, yeni bir mahallenin kalbinde, eski bir endüstriyel alanda 55.000 metrekarelik amaca uygun tasarlanmış binaya taşındı.

 Şehrin diğer büyük müzelerinde de bulunan ve her mekanın ziyaretçi kapasitesini artıran gösterişli mimari ilavelerin, sanatsal vitrinlerin mekana uygunlu üzerine uzun süre düşünüldü. Toronto’nun batı ucunda bulunan MOCA’da, projenin arkasındaki tasarım ekibi tarafından çok daha iyi bir denge sağlandı:

  Yüzyıllık binayı renkli titanyum paneller veya gereksiz spiral merdivenler ile donatmak fikrinin cazibesine direnen mimari ekip,  her katı bozulmamış duruma getiren zarif destek sütunlarını restore ettiler ve çatıdaki pencerelerin çürümüş ahşap çerçevelerini değiştirdiler. Böylece büyük ölçekli enstelasyonların rahatça yerleştirilebildiği ve her açıdan ziyaretçiler tarafından gözlemlenebildiği üst galeri seviyeleri oluşturuldu.

 Bu kültür kurumunun yıllar içinde gelişen politikasını en iyi gözlemleyebileceğimiz yerin gelip geçtiği tüm mekanlarda açılış tarihinden itibaren hayata geçirdiği sayısız sergiyi yeniden yoklamak ve bunlar ışığında güncel sergilerini irdelemek olacağını düşündüğüm için Moca’nın onlarca sergisi arasından bir seçki hazırladım.

 Bu seçkideki sergilere baktığımızda Moca’nın, misyonunda da açıkladığı üzere “toplumsal cinsiyet”, “toplumsal kimlik”, “ekoloji”, “doğa”, “göç” ve benzeri bir çok politik ve toplumsal konuya yönelik sergiler hazırlayarak toplumsal birliği ve iletişimi beslediğini; sadece Kanada’dan değil, dünyanın her yerinden bir çok farklı etnik köken ve yaş aralığından sanatçıyı bünyesinde barındırmış olduğunu görebiliyoruz. Bahsedilen sanatçılar arasında Türkiye’den ve Orta Doğu’nun farklı kesimlerinden de isimler görmek oldukça mümkün.

 Sergileme olanakları, deneyimi ve başarısı ile güzel işler gerçekleştirmiş olan kurum, yalnızca sergiler değil aynı zamanda eğitim vizyonunu kapsayan konuşma serileri de sunuyor. Bu serilerden bazıları sanat kurumlarının nasıl geliştirebileceği veya topluma başka nasıl katkılar sunabileceği üzerine küratöryel deneyimlerden bahsederken bazıları da sanatçılara kendilerini tanıtabilecekleri alanlar açmak üzerine kurulu. Taze bitmiş konuşma serilerinden bir tanesi de Vasıf Kortun’un anlatımının da yer edindiği “Müze Eskisi Gibi Değil” programı.

The Museum Is Not What It Used To Be (“Müze Eskisi Gibi Değil”)

 MOCA Toronto Kanada, tarihin bu hızlandırılmış noktasında kültürel bir kurum inşa etme eylemine odaklanan bir dizi görüşme başlattı. Konuşmalar demokrasi, sürdürülebilirlik, disiplinlerarası pratikler hakkındaki fikirleri araştıracak. Program, yeni bir müze modelini nasıl oluşturabileceğimizi sormayı amaçlıyor.

 Vasıf Kortun, 1 Ekim’de MOCA tarafından Toronto Üniversitesi’nde “İngilizce Kurumlar Hakkındaki Sorular” programının ilk sunumunu yapmaya davet edildi. Başlangıçta kurumları birçok farklı değerlendirme biçimlerine, farklı ittifaklara ve iknalara açabilecek öneriler izleyecek. Bu konuşma aynı zamanda Kortun’un çağımızda müze üzerine yazmasının başlangıcını da işaret ediyor.


“Özel bir şirketin ortalama ömrü 75 yıldan daha az, bir yüzyıldan daha az, ancak kamusal zamanın aşağı yukarı sonsuz olması beklenir. Müze üç yüz yıllık bir operasyon olup, onu çoğu ülkeden, ekonomik veya politik sistemlerden daha yaşlı hale getirmektedir.”
  Vasıf Kortun

 Bu dizideki konuşmacılar arasında Vasıf Kortun, Kate Fowle, Stephen Wright bulunuyor…


The Art of Propagation (“Yayılma Sanatı”)

 Yayılma Sanatı, kültür, yemek ve sosyal tarihler arasındaki çeşitli ilişkiler hakkında aylık bir konuşma sunar. Dizide kültür, fermantasyon, çoğaltma eylemleri ve projeleri aracılığıyla sanat ve kültüre bakış açılarını genişleten sanatçılar yer aldı.

Dizi, Ekim 2017 – Mart 2018 tarihleri arasında, ayın her iki Çarşamba günü gerçekleşti. Richard Fung, Myung-Sun Kim, Amy Wong, Amy Franceschini, Basil AlZeri gibi isimler konuşmacılar arasında.

Fotoğraf: Attila Richard Lukacs, Coo coo ka-choo, Mr. Robinson (detay), 1999. Salah Bachir ve Jacob Yerex koleksiyonu. 
Photo Credit: Toni Hafkensheid


Over the Rainbow
(Salah Bachir ve Jacob Yerex koleksiyonundan)

22 Haziran – 17 Ağustos 2014

 Over the Rainbow, Toronto’nun en önemli özel çağdaş sanat koleksiyonlarından birinden oluşan bir grup resim sergisidir. Sergide Stephen Andrews, Attila Richard Lukacs, Public Studio, Justine Kurland, Betty Goodwin, Genel Fikir, Andy Fabo, Andy Warhol, Keith Haring, Annie Leibovitz, Herb Ritts ve daha birçok ünlü sanatçıdan eserler yer alıyor.  Sergi, Salah Bachir ve Jacob Yerex’in hem queer hem de heteroseksüel sanatçılar tarafından baştan çıkarma ve kimlik temaları etrafında toplanan eserleri temsil ediyor. Sergi çoğunlukla çizim, resim ve fotoğrafta Queer Culture ile ilişkili belirli arketipleri tanıyan, tarihsel olarak marjinalleştirilmiş bir kültür ile ana akım kültür arasındaki ilişkileri çizen ve bunların birbirlerini etkileme biçimlerini ortaya koyan eserler sunar.

Collective Identity | Occupied Spaces (“Kolektif Kimlik / İşgal Edilmiş Alanlar”)
27 Nisan – 3 Haziran 2012

 Bu iki mekanlı sergi, “Kolektif Kimlik | İşgal Edilmiş Mekanlar”, kimliğimizi kamusal alanda gerçekleştirme ve ifade etme yöntemlerimizi ve kamusal alan işgalinden kaynaklanan gerilimleri keşfetmek için dünyanın dört bir yanından gelen görüntüleri bir araya getirir. Sosyal medya, küresel kentleşme, protesto ve devrim çağında fotoğraf, sosyo-politik meseleler ve çatışmalar hakkındaki anlayışımıza aracılık etmede önemli bir rol oynar. Sokak fotoğrafçılığından web görüntülerine, savaş gazeteciliğine ve kavramsal projelere kadar bu gösterideki çalışmalar kamusal alan algımızı yeniden tanımlıyor. Çağdaş Kanada Sanatı Müzesi’nde gösterilen sanatçılar, kentsel varlığın görünür görünmeyen yönlerini sunmak için sokak pratiğinin sınırlarını ve kamusal alanın değişen parametrelerini genişletiyor.

Sanatçılar:
Michael Wolf/ Bill Sullivan/ Jon Rafman/ Barry Frydlender/ Baudoiun Mouanda/ Cheryl Dunn/ Phillippe Chancel/ Noh Suntag/ Benjamin Lowy/ Richard Mosse/ Ariella Azoulay/ Tarek Abouamin/ Sanaz Mazinani/ Sabine Bitter ve Helmut Weber/ Ai Weiwei (Matthew Brower küratörlüğünde), David Liss ve Bonnie Rubenstein

  Museum of Contemporary Canadian Art, Scotiabank, CONTACT Photography Festival ve University of Toronto Art Centre tarafından organize edilen bu serginin yanı sıra, Moco’nun tarihinden ve geçmişteki yoğun sergi programlarından söz ettiğimizde daima eksik kalacak bir şeyler var olacak gibi duruyor.

 Günümüzdeki daha güncel sergilere baktığımızda ise göze çarpanlardan birisi “Enkazdaki Görüntüler” oluyor;

Images in Debris (“Enkazdaki Görüntüler”)
Sarah Sze
6 Şubat – 13 Mayıs 2020

 Anıtsal, samimi ve sürükleyici, “Enkazdaki İmgeler”, Sarah Sze’nin ışık, hareket, imgeler ve mimarinin güvencesiz bir dengede birleştiği bir dizi heykelden biridir.

 Aynı anda heykelsi bir kurulum ve işlevsel projeksiyon aracı olan Images in Debris, görüntüler ve nesneler arasında eşit ağırlık verir, ikisi arasındaki kenarları keşfeder ve her ikisini de çevredeki mimariyle diyaloğa sokar. Merkezinde, sanatçının bir planetaryumun merkezinde bir projektör gibi hareket eden, masaüstünden ve galeri duvarlarından uzanan karmaşık bir yapıya görüntü veren kendi stüdyo masasından esinlenen L şeklinde bir masa var.

 Mimariyi farklı hızlarda tarayarak, projeksiyonlar yerçekimi, ölçek ve zaman algımızı değiştirir. Hem ağ bağlantılı hem de kırık ilişkilerden oluşan bir site olan Images in Debris, imaja doymuş çağdaş dünyayı deneyimleme yöntemlerimizi analiz eder.

20 Kasım 2019-3 Mayıs 2020
Archiving Eden: Exchange (“Cenneti Arşivlemek: Takas”)

 Exchange, tek bir bitki türünü korumak için gereken en küçük sayı olan 5.000 tohumun x-ray görüntülerini sunar. Kasa benzeri bir yapı içinde yer alan, sanatçı Dornith Doherty tarafından yapılan kurulum ziyaretçilerin kasanın duvarlarından bir görüntü çıkarmaya ve onu tek bir Kanada tohumu içeren şeffaf bir zarfla değiştirmeye davet edildiği tohum değişimi etkinlikleri sırasında hayat buluyor. Zamanla, kurulum hem fiziksel hem de görsel olarak değişecektir: temsilden gerçek, karanlıktan ışığa.

 Değişim için mevcut olan tohumlar, soya, mısır ve fasulye de dahil olmak üzere Kanada’da yetiştirilen yaygın tarımsal ürünlerin yanı sıra çeşitli doğal yabani bitki türlerini temsil eder. Tesisin duvarlarını kaplayan siyah beyaz röntgenler, Doherty tarafından çeşitli uluslararası tohum bankalarındaki bilim adamları ile birlikte tesis edildi.  MOCA, Exchange işini müzelerin sosyal ve politik olarak yararlı olma yollarını keşfetmeye adıyor ve izleyiciler, biyolojik çeşitliliği korumak için gereken anıtsal çabaları yansıtırken çevreye özen göstermek için ortak sorumluluklarını incelemeye teşvik ediliyor. Serginin kapanışında 5.000 tohum, yetiştiricilerin ödünç alabileceği ve bağışlayabileceği bir sebze, bitki ve çiçek tohumu koleksiyonu olan Toronto Botanik Bahçesi Tohum Kütüphanesine bağışlanacak.


MOCA’da Yakında Neler Var?

Acts of Erasure (“Silme Eylemleri”)
Fatma Bucak / Krista Belle Stewart

Acts of Erasure, Fatma Bucak ve Krista Belle Stewart’ın iki farklı sanatsal uygulamasını diyaloğa getiriyor. Bu eşleşme, toprak ve miras ile ilgili siyasi kimlik, tarihsel baskı ve yorumlama metodolojileri ve silme eylemi ve etkileri hakkında konuşmalar için alan açıyor.
 
 Bucak, Türkiye’nin doğusunda doğmuştur ve hem Kürt hem de Türk olarak tanımlanmaktadır, bu da sınır manzaralarının toplumsal gerçeklerine bağlı bir kimliktir. Çalışmaları, bu liminal alanların ideolojik ve kavramsal koşullarının müzakere ve sorgulanmasını ifade eder. Stewart, British Columbia’daki Nsəlxcin Nation’da Upper Nicola Band üyesidir. Çalışması, arşiv materyallerinde bulunan kişisel ve politik anlatıları ortaya çıkarırken, kurumsal tarihlerdeki artikülasyonlarını sorgular.

 Oldukça farklı kişisel miraslarına ve deneyimlerine rağmen, hem Bucak hem de Stewart kültürel kimlik, yerli olma ve ulus-devlet kavramını sorgulamaktadır. İşbirliğine dayalı, araştırma odaklı sanat uygulamaları yoluyla, paylaşılan tarihi yapıları ve yanlışları araştırırlar. Ortaya çıkan eserleri hem açığa vuran hem de sık sık rahatsız edici gerçeklerle karşılaşır.

 (Scotiabank CONTACT Fotoğraf Festivali ile ortaklaşa düzenlendi, Fatma Bucak’ın katılımı Toronto’daki Istituto Italiano di Cultura tarafından destekleniyor.)





Kaynaklar:
https://moca.ca/about
https://en.wikipedia.org/wiki/Museum_of_Contemporary_Art_Toronto_Canada
https://www.azuremagazine.com/article/torontos-moca-triumph-restraint-functionality





İlk yorum yapan siz olun

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir